بهترین مته برای سرامیک پرسلان + راهنمای گردبر

بهترین مته برای سرامیک پرسلان؛ راهنمای کامل انتخاب و استفاده از گردبر

تا حالا شده وسط نصب کابینت، آینه یا شیرآلات، با یک مته معمولی سراغ کاشی بروید و بعد از چند ثانیه فقط صدای جیغ فلز و بوی سوختگی بشنوید؟ بدتر از آن، یک ترک بلند روی کاشی گران‌قیمت پرسلان بیفتد که دیگر قابل جبران نیست. در این راهنما قدم‌به‌قدم می‌گوییم برای سرامیک و پرسلان کدام مته مناسب است، گردبر را کجا باید استفاده کرد و چطور بدون ترک و لب‌پریدگی سوراخ‌کاری کنید.

چرا پرسلان به مته مخصوص نیاز دارد؟

سرامیک معمولی از خاک رس پخته‌شده ساخته می‌شود و لعاب سختی روی آن را پوشانده است. پرسلان (پورسلان) اما در دمای بسیار بالاتر پخته می‌شود، تقریباً هیچ تخلخلی ندارد و بسیار فشرده و سخت است. همین سختی باعث می‌شود نوک فولادی مته‌های معمولی خیلی زود کند شود و به‌جای برش، فقط روی سطح بلغزد و گرما تولید کند.

استفاده از ابزار نامناسب معمولاً این مشکلات را ایجاد می‌کند:

• ترک برداشتن یا شکستن کاشی به‌خاطر ضربه و فشار زیاد

• لب‌پریدگی و پوسته‌شدن لعاب دور سوراخ

• داغ شدن و سوختن نوک مته و از دست رفتن تیزی آن

• لغزیدن مته و خراشیده‌شدن سطح کاشی

• هدررفتن وقت و هزینه برای تعویض کاشی

تفاوت سرامیک معمولی و پرسلان

در سرامیک‌های دیواری معمولی، بدنه نرم‌تر است و یک مته نیزه‌ای استاندارد معمولاً کار را پیش می‌برد. در پرسلان، بدنه یکپارچه و بسیار سخت است و حتی رنگ و طرح تا عمق کاشی ادامه دارد. به همین دلیل برای پرسلان بهتر است سراغ مته‌های با نوک الماسه یا کاربید تنگستن با کیفیت بالا بروید و سرعت کار را پایین نگه دارید.

بهترین نوع مته برای سرامیک و پرسلان

مته نیزه‌ای مخصوص کاشی: نوک آن شبیه سر نیزه و از جنس کاربید است. برای سرامیک دیواری و کف و سوراخ‌های کوچک تا حدود ۱۰ میلی‌متر انتخاب مناسب و اقتصادی است.

مته نوک الماسه: برای پرسلان سخت، گرانیت و کاشی‌های ضخیم بهتر است. برش یکنواخت‌تر و عمر بیشتری دارد، ولی حتماً باید با خنک‌کاری استفاده شود.

مته شیشه و سرامیک: در بعضی مدل‌ها برای سطوح شیشه‌ای و کاشی‌های براق هم کاربرد دارد و برای سوراخ‌های سبک مناسب است.

گردبر برای سوراخ‌های بزرگ؛ شیرآلات و لوله

وقتی قطر سوراخ بزرگ می‌شود، مثل محل عبور لوله، شیر توالت، هواکش یا پریز، استفاده از مته معمولی منطقی نیست. در این حالت از گردبر (گردبر الماسه یا گردبر مخصوص سرامیک) استفاده می‌شود. گردبر به‌جای خرد کردن کل سطح، فقط یک حلقه را می‌برد و مرکز را آزاد می‌کند، بنابراین فشار کمتری به کاشی وارد می‌شود.

پیش از شروع، قطر لازم را با دقت اندازه بگیرید. برای گردبر حتماً از مته راهنمای وسط (دنباله گردبر) استفاده کنید تا برش از مسیر خارج نشود، و اگر امکان دارد گردبر را با آب خنک نگه دارید.

مراحل سوراخ‌کاری قدم‌به‌قدم

• محل سوراخ را با ماژیک علامت بزنید و دقت کنید پشت کاشی لوله یا سیم برق نباشد.

• یک تکه نوار چسب کاغذی روی علامت بچسبانید تا مته لیز نخورد.

• دریل را روی دور کم و حالت بدون چکش (حالت چرخشی ساده) تنظیم کنید.

• مته را با زاویه ۹۰ درجه روی کاشی بگذارید و ابتدا بسیار ملایم شروع کنید تا لعاب سوراخ شود.

• با فشار متوسط و ثابت جلو بروید و هر چند ثانیه با اسپری آب یا اسفنج خیس، نوک مته را خنک کنید.

• نزدیک ته کاشی فشار را کم کنید تا پشت کاشی نشکند.

• در پایان، سوراخ را تمیز کنید و پس از آن در صورت لزوم از مته بتن برای دیوار پشت کاشی استفاده کنید.

اشتباهات رایج که کاشی را خراب می‌کنند

• استفاده از حالت چکشی دریل روی سرامیک و پرسلان

• دور بالا و فشار زیاد برای سریع‌تر تمام شدن کار

• کار کردن بدون خنک‌کاری و داغ شدن نوک مته

• استفاده از مته معمولی آهن یا مته کند و فرسوده

• سوراخ کردن نزدیک لبه کاشی (حداقل ۲ تا ۳ سانتی‌متر فاصله نگه دارید)

نکات ایمنی

حتماً از عینک ایمنی و ماسک استفاده کنید، چون ذرات ریز سرامیک برای چشم و ریه مضر است. دستکش مناسب بپوشید، کاشی را ثابت نگه دارید و از دریل با کابل سالم استفاده کنید. هنگام استفاده از آب، مراقب برق‌گرفتگی باشید و دریل را از آب دور نگه دارید؛ در صورت امکان از دریل شارژی استفاده کنید.

سوالات متداول

آیا می‌توان با دریل چکشی کاشی را سوراخ کرد؟ خیر. حالت چکشی باعث ترک خوردن کاشی می‌شود و باید خاموش باشد.

برای پرسلان چه دوری مناسب است؟ دور کم تا متوسط؛ هرچه سخت‌تر، آرام‌تر و با خنک‌کاری بیشتر.

برای سوراخ بزرگ مته کافی است؟ برای قطر بالای حدود ۱۰ میلی‌متر گردبر انتخاب بهتری است.

جمع‌بندی؛ چه مته‌ای بخریم؟

برای سرامیک دیواری و سوراخ‌های کوچک، مته نیزه‌ای مخصوص کاشی کافی است؛ برای پرسلان و کاشی‌های سخت‌تر مته نوک الماسه یا کاربید باکیفیت بخرید و برای سوراخ‌های بزرگ‌تر مثل شیرآلات و لوله از گردبر استفاده کنید. دور کم، بدون چکش، خنک‌کاری و رعایت نکات ایمنی، سه اصل اصلی برای جلوگیری از ترک کاشی هستند. اگر دنبال انتخاب مته، گردبر و لوازم جانبی می‌گردید، می‌توانید مجموعه‌ای از این ابزارها را در فروشگاه ابزار رابیت هم ببینید.