جمعه، ۱ خرداد ۱۴۰۵
علت خنک نکردن کولر آبی در بیشتر موارد یکی از این هفت مورد است: کم بودن آب، خرابی یا گرفتگی پمپ، پوشال کهنه و رسوبگرفته، شل بودن تسمه یا ضعف موتور، تنظیم نبودن شناور، رسوب در مسیر پخش آب، و ورود هوای گرم از کانال. علاوه بر این، اگر هوای خانه راه خروج نداشته باشد یا هوای منطقه مرطوب باشد، کولر آبی ذاتاً خنکی کمتری میدهد. در ادامه هر علت را با روش بررسی و رفع آن توضیح میدهیم؛ اول نکات ایمنی را بخوانید.

با شروع فصل گرما، یکی از رایجترین مشکلات، خنک نکردن کولر آبی است. گاهی کولر روشن میشود اما باد خنک نمیدهد و فقط هوای گرم وارد خانه میشود. این مشکل دلایل مختلفی دارد؛ از کم بودن آب داخل کولر گرفته تا خرابی پمپ، پوشال کهنه یا مشکل موتور و تسمه.
کولر آبی (تبخیری) هوای بیرون را از میان پوشال خیس عبور میدهد. آب روی پوشال تبخیر میشود و برای تبخیر، گرما را از هوا میگیرد؛ نتیجه هوای خنکتر و مرطوبتر است. پس سه چیز باید سالم باشد: آب کافی روی همه سطح پوشال، پوشال جاذب و تمیز، و جریان هوای کافی از فن تا داخل خانه و از خانه به بیرون. هر کدام از اینها مختل شود، کولر گرم میزند.
برق را قطع کنید: قبل از باز کردن دریچهها، دست زدن به پمپ، تسمه یا موتور، کلید کولر را خاموش و فیوز یا کلید مربوط به کولر را در تابلو قطع کنید. فقط خاموش کردن از کلید داخل خانه کافی نیست.
کار روی پشتبام: اگر کولر روی بام یا لبه دیوار است، بدون تکیهگاه مطمئن، نردبان سالم و ترجیحاً همراه یک نفر دیگر کار نکنید. در باد شدید، باران یا گرمای ظهر روی بام نروید.
آب و برق: با دست یا پای خیس به سیمکشی، کلید و موتور دست نزنید. اگر سیم، خازن یا موتور ایراد دارد، کار را به برقکار یا تعمیرکار کولر بسپارید.
قطعات چرخان: هرگز وقتی کولر روشن است دست یا ابزار را نزدیک تسمه و پروانه نبرید.
اگر سطح آب تشتک پایین باشد، پمپ آب کافی برای خیس کردن پوشال ندارد و باد کولر گرم یا نیمهگرم میشود. ابتدا شیر ورودی آب کولر را بررسی کنید که باز باشد، فشار آب ساختمان کافی باشد و لوله یا شلنگ ورودی گرفتگی نداشته باشد. سپس سطح آب را ببینید؛ پمپ باید کاملاً زیر آب باشد. کار کردن طولانی پمپ بدون آب، آن را داغ میکند و میسوزاند.

اگر برعکس، آب مدام از سرریز یا زیر کولر چکه میکند، احتمالاً شناور زیاد باز است یا تشتک سوراخ شده؛ این هم هم آب هدر میدهد و هم به سقف و دیوار آسیب میزند.
پمپ آب از مهمترین قطعات کولر است. وظیفه پمپ رساندن آب به پوشالها است و اگر کار نکند، پوشال خشک میماند. برای بررسی، کولر را روی حالت «فقط پمپ» یا «دور کند با پمپ» بگذارید و چند دقیقه بعد ببینید آب از ناودانیهای پخش آب روی پوشالها میریزد یا نه.
پمپ صدا میدهد اما آب نمیرساند: معمولاً توری ورودی پمپ یا شلنگ و سهراهی پخش آب گرفته است. با برق قطع، پمپ را بیرون بیاورید، توری و پروانه را تمیز کنید و شلنگ را آبکشی کنید.
پمپ هیچ صدایی ندارد: ممکن است سوخته باشد یا ایراد از کلید و سیمکشی باشد. تعویض پمپ کار سادهای است، اما بررسی برق را به فرد وارد بسپارید.

پوشال قدیمی و فرسوده تأثیر زیادی در عملکرد کولر دارد. پوشال کهنه بهمرور با رسوب املاح آب سفت میشود، قدرت جذب آبش را از دست میدهد و مسیر هوا را هم تنگ میکند. اگر پوشالها سفت، شکننده، بدبو یا پر از لکههای سفید آهکی هستند، وقت تعویض است. بسیاری از سرویسکارها توصیه میکنند پوشال معمولی هر فصل یا دستکم هر یک تا دو سال تعویض شود؛ در آبهای سخت این زمان کوتاهتر است. پوشال را یکنواخت و بدون فاصله در قاب بچینید تا هوای گرم از لای آن رد نشود.

اگر تسمه شل یا ترکخورده باشد، پروانه کمتر از حد لازم میچرخد و باد کولر ضعیف میشود؛ در نتیجه سرمای کولر هم کمتر به خانه میرسد. با برق قطع، وسط تسمه را با انگشت فشار دهید؛ معمولاً باید کمی (در حد حدود یک تا دو سانتیمتر) جا برود. اگر خیلی شل است، با پیچ تنظیم پایه موتور آن را سفت کنید؛ تسمه بیش از حد سفت هم به یاتاقانها و موتور فشار میآورد. تسمه ترکخورده یا براقشده را عوض کنید.
برای باز و بست پیچ و مهره پایه موتور و پولی، یک جعبه بکس ۱/۴ با سری پیچگوشتی یا ست پیچگوشتی کار را راحت میکند. صدای غیرعادی، بوی سوختگی یا داغ شدن بیش از حد موتور نشانه ایراد برقی یا یاتاقان است و باید توسط تعمیرکار بررسی شود.
برای بازکردن بستهای مکانیکی هنگام سرویس، مجموعه بکس سر دریلی XUBIN را با سایز واقعی پیچها تطبیق دهید و فقط پس از قطع برق از آن استفاده کنید.

شناور (فلوتر) مقدار ورود آب به تشتک را کنترل میکند. اگر بیش از حد پایین تنظیم شده باشد، آب کافی وارد نمیشود، سطح آب پایین میماند و پوشال خشک میشود. اگر زیاد بالا باشد، آب از سرریز بیرون میریزد. شناور را طوری تنظیم کنید که سطح آب چند سانتیمتر پایینتر از لوله سرریز بماند و پمپ کاملاً زیر آب باشد. اگر بعد از تنظیم باز هم آب قطع و وصل میشود، احتمالاً سوزن یا واشر شناور خراب است و باید تعویض شود.
برای تنظیم مکانیکی شناور، انبردست ۹ اینچ میتواند ابزار کمکی باشد؛ پیش از کار برق را از تابلو قطع کنید و از آن برای سیمکشی یا مدار برق استفاده نکنید.
کولر باید تقریباً تراز نصب شده باشد؛ اگر یک طرف آن پایینتر باشد، آب در یک گوشه جمع میشود و شناور درست عمل نمیکند. یک تراز جیبی برای بررسی سریع شاسی و پایه کولر کافی است.

در مناطقی که آب سخت است، املاح آب در ناودانیها، سوراخهای پخش آب و شلنگها رسوب میکنند و آب فقط به بخشی از پوشال میرسد. نشانه آن، خشک ماندن نوارهایی از پوشال در حالی است که پمپ کار میکند. سوراخهای پخش آب را با یک سیم نازک یا میخ باریک باز کنید، شلنگها را بشویید و تشتک را تخلیه و تمیز کنید. تخلیه و شستوشوی دورهای تشتک و تعویض آب، هم رسوب را کم میکند و هم از بوی بد و رشد میکروب جلوگیری میکند.

اگر کانالها درز و نشتی داشته باشند یا روی بام زیر آفتاب مستقیم و بدون عایق باشند، هوای خنک در مسیر گرم میشود یا هوای گرم به آن نشت میکند. درزهای کانال را با نوار مخصوص آببند کنید و قسمتهای در معرض آفتاب را عایقکاری کنید. دریچههای داخل خانه را هم بررسی کنید که بسته یا گرفته نباشند.

بسته بودن همه پنجرهها: کولر آبی هوای تازه را به داخل میدمد و این هوا باید از جایی خارج شود. اگر خانه کاملاً بسته باشد، رطوبت بالا میرود، جریان هوا کم میشود و حس خنکی از بین میرود. یک پنجره یا دریچه را در سمت مخالف کمی باز بگذارید.
رطوبت بالای هوا: در شهرهای مرطوب یا روزهای شرجی، آب کمتر تبخیر میشود و کولر آبی ذاتاً خنکی کمتری دارد؛ این ایراد دستگاه نیست.
ظرفیت کم کولر: کولری که برای فضای کوچکتر طراحی شده، هر قدر هم سالم باشد، کل خانه را خنک نمیکند.
کار کردن روی دور کند: در گرمای شدید دور تند لازم است؛ دور کند هوای کمتری جابهجا میکند.
آب به کولر میرسد و سطح آب تشتک کافی است؟
پمپ کار میکند و آب روی همه سطح پوشال پخش میشود؟
پوشالها نرم، جاذب و بدون رسوب سنگیناند؟
تسمه سالم و با کشش مناسب است و باد کولر قوی است؟
کانالها نشتی ندارند و یک پنجره برای خروج هوا باز است؟
برای سرویس فصلی به ابزار پیچیدهای نیاز ندارید: یک ست پیچگوشتی دوسو و چهارسو، چند سایز بکس یا آچار برای پیچ پایه موتور، تراز کوچک، برس و دستکش. یک پیچگوشتی مچی کوتاه برای پیچهای داخل بدنه کولر که جای کمی دارند، و انواع نوک پیچگوشتی و رابط اگر با پیچگوشتی شارژی کار میکنید، مفید است. ابزارهای دستی دیگر را در دسته ابزار دستی و فهرست کامل را در مقاله لوازم ضروری جعبه ابزار خانگی ببینید.
وقتی باد هست اما خنک نیست، معمولاً مشکل از آب است: پمپ کار نمیکند، آب کم است، مسیر پخش آب گرفته یا پوشال کهنه شده. اول پمپ و پخش آب روی پوشال را بررسی کنید.
بستگی به نوع پوشال و سختی آب دارد. پوشال چوبی معمولی را بسیاری هر فصل عوض میکنند؛ پوشالهای سلولزی دوام بیشتری دارند. هرجا پوشال سفت و رسوبی شد، تعویض کنید.
آب مانده در تشتک، پوشال کهنه و لجن کف کولر رایجترین دلایل هستند. تشتک را تخلیه و بشویید، پوشال را عوض کنید و آب را مرتب تازه کنید.
فن بدون آب فقط هوای گرم میدهد، اما روشن ماندن پمپ بدون آب میتواند آن را بسوزاند. اگر آب قطع است، پمپ را خاموش کنید.
خنک نکردن کولر آبی معمولاً به آب، پمپ، پوشال، تسمه یا کانال برمیگردد و با سرویس منظم و عیبیابی بهموقع، بیشتر این مشکلات با هزینه کم رفع میشوند. ایمنی را فراموش نکنید: همیشه قبل از کار برق کولر را از تابلو قطع کنید و کارهای برقی را به متخصص بسپارید. اگر هنگام تعمیرات لولهکشی با شکستن رزوه داخل اتصال روبهرو شدید، راهنمای خارج کردن مغزی شکسته از لوله آب را ببینید.