شنبه، ۳۰ آبان ۱۴۰۵
اگر کنار پنجره که مینشینید سوز سرد حس میکنید، پرده بیدلیل تکان میخورد یا بخاری و پکیج روشن است ولی اتاق گرم نمیشود، احتمالاً مشکل از درزهای پنجره است. درزگیری پنجره یکی از سادهترین و کمهزینهترین کارهایی است که میتوانید همین هفته و بدون استادکار انجام دهید. در این راهنما قدمبهقدم توضیح میدهیم چطور محل ورود سرما را پیدا کنید، کدام درزگیر برای کدام پنجره مناسب است، با چه ابزارهایی کار کنید و چه اشتباههایی نتیجه را خراب میکند.
این روزها که با شروع سرما، مصرف گاز خانهها بالا رفته و مسئولان صنعت برق و گاز بارها از مردم خواستهاند در مصرف صرفهجویی کنند، و در بعضی محلههای تهران هم خاموشیهای دوساعته برگشته، نگه داشتن گرمای خانه از همیشه مهمتر است. هر گرمایی که از درز پنجره بیرون نرود، یعنی خانهی گرمتر با مصرف کمتر.
هوای گرم داخل خانه همیشه دنبال راهی برای بیرون رفتن است و هوای سرد بیرون هم از هر شکاف کوچکی داخل میآید. درزهای اطراف لنگهی پنجره، محل اتصال قاب به دیوار، دور شیشه و زیر در ورودی همان راههایی هستند که گرما از آنها فرار میکند. نتیجهاش این است که:
وسیلهی گرمایشی بیشتر کار میکند و قبض گاز یا برق بالا میرود؛
کنار پنجرهها سرد میماند و فقط وسط اتاق گرم است؛
گردوغبار، صدای خیابان و در روزهای بارانی آب، راحتتر داخل میآید؛
اگر برق یا گاز مدتی قطع یا کمفشار شود، خانه خیلی زودتر سرد میشود.
بهترین زمان برای این کار همین اوایل سرماست؛ چون بیشتر نوارها و چسبها در هوای معتدل و روی سطح خشک بهتر میچسبند تا در اوج سرمای زمستان.
قبل از خرید هر چیزی، اول محل دقیق نشتی را پیدا کنید. این چند روش ساده را امتحان کنید:
تست دست: در یک روز سرد و بادی، کف دست را آرام دور تا دور لنگه و قاب پنجره بکشید. هر جا جریان هوای سرد حس کردید، علامت بزنید.
تست کاغذ: یک برگ کاغذ را لای لنگه بگذارید و پنجره را ببندید. اگر کاغذ بدون مقاومت بیرون کشیده شد، در آن قسمت لنگه به قاب نمیچسبد و نوار فرسوده یا کم است.
تست شمع یا عود: شعله یا دود را نزدیک درزها بگیرید (با فاصله از پرده و همیشه با احتیاط). لرزیدن شعله یا کج شدن دود یعنی هوا از آنجا عبور میکند.
بازرسی چشمی: نوار لاستیکی ترکخورده، سفتشده یا جداشده، چسب کهنهی دور شیشه که ریخته و فاصلهی بین قاب و دیوار را از نزدیک ببینید.
معمولاً سرما از یکی از این سه جا میآید: بین لنگهی بازشو و قاب، بین قاب و دیوار، یا دور شیشه. راه حل هر کدام فرق دارد.
ارزانترین و سادهترین گزینه است. برای درزهای نسبتاً یکنواخت بین لنگه و قاب، بهخصوص در پنجرههای آهنی و چوبی قدیمی، کاربرد دارد. نصبش آسان است، اما معمولاً عمر کوتاهتری دارد و ممکن است بعد از یکی دو فصل نیاز به تعویض داشته باشد.
برای جاهایی که مرتب باز و بسته میشوند مناسبتر است، چون انعطاف و دوام بیشتری دارد. نوارهای لاستیکی پروفیلهای مختلفی دارند؛ پیش از خرید، ضخامت درز را بسنجید تا نوار نه آنقدر نازک باشد که درز را نگیرد و نه آنقدر ضخیم که پنجره بسته نشود.
پنجرههای دوجداره معمولاً یک شیار مخصوص دارند که نوار لاستیکی داخل آن جا میخورد. بهترین کار این است که یک تکه از نوار قدیمی را جدا کنید و با خودتان به فروشگاه ببرید تا همشکل و هماندازهاش را پیدا کنید.
برای درزهای ثابت که هیچوقت باز و بسته نمیشوند، مثل فاصلهی بین قاب پنجره و دیوار یا دور شیشهای که چسبش ریخته است. این چسبها با گان (تفنگ چسب) تزریق میشوند. برای بیرون ساختمان، نوعی را انتخاب کنید که سازندهاش آن را برای فضای باز مناسب اعلام کرده است.
اگر فاصلهی بین قاب و دیوار زیاد است، فوم پلیاورتان شکاف را پر میکند. بعد از خشک شدن، اضافهاش را با کاتر صاف میبرند و روی آن را با سیلیکون یا بتونه میپوشانند تا در برابر آفتاب و رطوبت محافظت شود.
در ورودی و در بالکن معمولاً از زیر بیشترین هوا را رد میکنند. درزگیرهای برسی یا لاستیکی زیر در، یا حتی یک «مار پارچهای» پر از پارچهی کهنه، این مسیر را میبندند.
برای این کار به ابزار زیادی نیاز ندارید، اما داشتن ابزار درست کار را تمیز و ماندگار میکند:
متر: برای اندازهگیری دقیق طول هر ضلع و خرید به اندازهی نوار. یک متر فلزی ۵ متری برای پنجرههای خانگی کاملاً کافی است. مدلهای دیگر را هم در دستهی متر میبینید.
کاتر تیز: برای بریدن نوار، جدا کردن چسب کهنه، باز کردن سر کارتریج سیلیکون و صاف کردن فوم خشکشده. تیغ کند نوار را له میکند و لبهی ناصاف باقی میگذارد؛ یک کاتر تیغ پهن این کارها را راحتتر میکند.
کاردک پلاستیکی یا فلزی نازک: برای تراشیدن چسب و نوار قدیمی و فشار دادن نوار جدید.
گان چسب: اگر قرار است سیلیکون بزنید.
پیچگوشتی: برای سفت کردن لولا و دستگیرهی شل، و در پنجرههای دوجداره برای رگلاژ.
دستمال، الکل یا پاککنندهی چربی و نوارچسب کاغذی: برای تمیزکاری و مرز کشیدن دور محل سیلیکون.
اگر هنوز جعبهابزار کاملی در خانه ندارید، در دستهی ابزار دستی وسایل پایه مثل کاتر، انبر و گیره را پیدا میکنید.
نوار قدیمی را بردارید: نوار فرسوده را جدا کنید و باقیماندهی چسبش را با کاردک بتراشید. روی نوار کهنه، نوار جدید نچسبانید؛ نه درست میچسبد و نه درز را میبندد.
سطح را کاملاً تمیز و خشک کنید: گردوغبار و چربی را با دستمال و کمی الکل یا پاککننده بگیرید و صبر کنید سطح کاملاً خشک شود. بیشتر شکستهای درزگیری از همین مرحله است.
اندازه بگیرید: طول هر ضلع را با متر جدا اندازه بگیرید و یادداشت کنید. در گوشهها کمی اضافه در نظر بگیرید تا دو سر نوار درست به هم برسند و درزی باز نماند.
نوار را ببرید: با کاتر تیز و عمود بر نوار ببرید تا لبه صاف باشد.
بدون کشیدن بچسبانید: محافظ پشت چسب را کمکم جدا کنید، نه یکجا. نوار را بدون کشیدن روی قاب بگذارید و با فشار یکنواخت انگشت یا کاردک بچسبانید. نوار کشیده بعد از مدتی جمع میشود و در گوشهها فاصله میافتد.
آزمایش کنید: پنجره را چند بار باز و بسته کنید. اگر بهسختی بسته میشود، نوار ضخیم است. اگر تست کاغذ هنوز رد میشود، نوار نازک است یا جایی خالی مانده.
چسب کهنه و ترکخورده را با کاتر و کاردک کامل بردارید و محل را تمیز و خشک کنید.
دو طرف درز را با نوارچسب کاغذی بپوشانید تا خط سیلیکون صاف و تمیز دربیاید.
سر کارتریج را با کاتر بهصورت مورب و کمی کوچکتر از عرض درز ببرید. همیشه میشود سوراخ را بزرگتر کرد، ولی کوچککردنش ممکن نیست.
کارتریج را در گان بگذارید و با فشار یکنواخت و یک حرکت پیوسته، چسب را در طول درز تزریق کنید.
قبل از اینکه سطح چسب پوسته ببندد، آن را با کاردک یا انگشتِ کمی خیس صاف کنید و بلافاصله نوارچسب کاغذی را بردارید.
طبق زمانی که روی بستهی چسب نوشته شده، اجازه دهید کامل خشک شود و تا آن زمان به آن دست نزنید و آب به آن نرسد.
این پنجرهها معمولاً کمی تاب برداشتهاند و درزها یکنواخت نیستند. نوار فومی یا لاستیکی نرم با ضخامت مناسب را روی قاب بچسبانید. اگر لنگه زنگ زده یا رنگش ریخته، اول زنگ را با برس سیمی یا سنباده بگیرید تا نوار روی سطح سالم بچسبد.
در این پنجرهها نوارهای برسی داخل شیار ریل قرار دارند. اگر برسها ساییده یا جدا شدهاند، با نوار برسی هماندازه تعویضشان کنید. ریل را هم از خاک و آشغال تمیز کنید تا لنگه کامل روی هم بنشیند.
اگر نوار سالم است ولی باز هم سرما میآید، شاید پنجره رگلاژ لازم داشته باشد؛ یعنی لنگه درست روی قاب فشار نمیآورد. در بسیاری از این پنجرهها پیچهای تنظیم روی یراقآلات و لولاها هست، اما اگر با آن آشنا نیستید، بهتر است از نصاب پنجره کمک بگیرید تا یراق آسیب نبیند.
چسباندن نوار روی سطح خیس، چرب یا خاکی؛
کشیدن نوار هنگام نصب که بعداً باعث جمع شدن آن میشود؛
انتخاب نوار خیلی ضخیم که لنگه را از جا خارج میکند و دستگیره را خراب میکند؛
زدن سیلیکون روی قسمتهای بازشو، که پنجره را برای همیشه میبندد؛
بستن کامل دریچههای تهویهی آشپزخانه، حمام یا اتاقی که وسیلهی گازسوز دارد.
هدف از درزگیری، گرفتن درزهای ناخواسته است، نه بستن تهویهی لازم. در اتاقی که بخاری گازی، آبگرمکن یا پکیج دارد، هرگز دریچههای هوای تازه یا دودکش را مسدود نکنید و مطمئن شوید دودکش سالم و باز است. بخاری بدون دودکش را هم در فضای بسته روشن نکنید. داشتن دستگاه هشداردهندهی گاز مونوکسید کربن در خانههایی که وسیلهی گازسوز دارند، یک احتیاط عاقلانه است.
دریچهی کولر آبی را ببندید و دهانهاش را با پوشش یا کاور مناسب بپوشانید؛
روزها پردهی پنجرههای آفتابگیر را باز بگذارید و شبها پردهی ضخیم را ببندید؛
زیر در ورودی و در بالکن درزگیر بگذارید؛
شوفاژها را هواگیری کنید تا تمام سطحشان گرم شود؛ آموزشش را در مقالهی هواگیری شوفاژ نوشتهایم؛
جلوی شوفاژ و بخاری را با مبل یا پردهی بلند نپوشانید.
قبل از سرمای اصلی، در روزی خشک و معتدل. چسب نوار و سیلیکون روی سطح سرد و نمدار خوب نمیگیرد. اگر مجبورید در هوای سرد کار کنید، کار را در گرمترین ساعت روز انجام دهید و سطح را کاملاً خشک کنید.
چسب آکواریوم نوعی چسب سیلیکونی است و برای درزهای ثابت مثل دور شیشه یا محل اتصال قاب به دیوار استفاده میشود. اما برای قسمتهایی که باز و بسته میشوند مناسب نیست؛ آنجا باید از نوار درزگیر استفاده کنید.
نوار فومی ارزانتر و نصبش سادهتر است و برای درزهای یکنواخت جواب میدهد. نوار لاستیکی برای جاهایی که زیاد باز و بسته میشوند انعطاف و دوام بیشتری دارد. انتخاب درست به نوع پنجره و اندازهی درز بستگی دارد.
معمولاً نوار برای آن درز ضخیم است. نوار نازکتری انتخاب کنید یا در قسمتهایی که درز کمتر است نوار باریکتر بزنید. بهزور بستن پنجره به دستگیره و لولا آسیب میزند.
اگر فقط درزهای ناخواسته را ببندید و دریچههای تهویه و دودکش وسایل گازسوز باز و سالم بمانند، نه. خطر وقتی است که تهویهی لازم هم بسته شود. پس هیچوقت دریچهی هوای تازهی اتاقی که وسیلهی گازسوز دارد را نگیرید.
درزگیری پنجره کاری چند ساعته با هزینهی کم است که از همین امشب نتیجهاش را حس میکنید: اتاق زودتر گرم میشود، گرما بیشتر میماند و وسیلهی گرمایشی کمتر کار میکند. اول محل ورود سرما را پیدا کنید، درزگیر مناسب همان قسمت را انتخاب کنید، سطح را خوب تمیز کنید و نوار را بدون کشیدن بچسبانید. یک متر، یک کاتر تیز و کمی حوصله تقریباً همهی چیزی است که لازم دارید. اگر دربارهی انتخاب ابزار سؤالی داشتید، میتوانید با ابزار رابیت تماس بگیرید یا به فروشگاه حضوری ما در بازارچهی حسنآباد سر بزنید.